Zarządzanie nieobecnościami

Urlop rodzicielski w Polsce - komu przysługuje i jak Polska wypada na tle innych krajów?

Urlop macierzyński, tacierzyński, rodzicielski i wychowawczy - polscy rodzice formalnie dysponują wieloma narzędziami umożliwiającymi im wolną od zawodowych stresów opiekę nad dzieckiem. Jedne urlopy są płatne, inne nie, jedne obowiązkowe, inne dobrowolne. Na jakie świadczenia mogą liczyć rodzice? Jak Polska wypada na tle innych krajów? Prezentujemy zwięzłą ściągawkę dla przyszłych rodziców, oraz proste narzędzie, które ułatwia życie ich pracodawcom.

Designed by Pixabay

Macierzyński, tacierzyński, rodzicielski - co za różnica?

Mimo że nazwy urlopów przysługujących świeżo upieczonym rodzicom są podobne, różnice w nich są znaczące. Rodzice w Polsce A.D. 2018 mają do dyspozycji:

  • urlop macierzyński - jest obowiązkowy, płatny i trwa 20 tygodni. Po porodzie mama musi wykorzystać 14 tygodni. Z pozostałych 6 tygodni kobieta może skorzystać przed porodem, lub dodać je do wspomnianych 14 tygodni po porodzie. Co ważne, 6 tygodni urlopu macierzyńskiego rodzice mogą przeznaczyć również na urlop taty, jeśli kobieta chce wrócić do pracy.

  • urlop rodzicielski - może, choć nie musi nastąpić po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego. Rodzice mają do dyspozycji dodatkowe 32 tygodnie (lub 34, jeśli na świat przychodzi więcej niż jedno dziecko), co w połączeniu z urlopem macierzyńskim - daje 52 tygodnie, czyli calutki rok urlopu. Z tej formy urlopu może skorzystać oboje rodziców. Urlop rodzicielski jest opcjonalny, i można go wykorzystać jednorazowo w całości, lub maksymalnie w czterech częściach po 8 tygodni, do momentu ukończenia przez dziecko 6 lat.

  • urlop tacierzyński - niezależnie od urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego oraz sposobu podzielenia go między rodziców, tatom osobno przysługuje 2 tygodnie urlopu tacierzyńskiego. Ojcowie mogą go wykorzystać jednorazowo, lub podzielić na dwie tygodniowe części. Ważne, by mężczyzna wykorzystał go zanim jego pociecha ukończy 2 lata.

  • urlop wychowawczy - w odróżnieniu od wyżej opisanych form, ta opcja jest bezpłatna. Urlop wychowawczy przysługuje obojgu rodziców, może trwać nawet do 3 lat, i może być wykorzystany w całości lub zostać podzielony na 5 części. Z tej opcji rodzice mogą skorzystać do piątych urodzin dziecka.

Czy można przerwać urlop rodzicielski?

Ambitni i aktywni zawodowo rodzice często zadają sobie to pytanie. Owszem, urlop rodzicielski można przerwać, ale przy odrobinie nieuwagi może to być niekorzystne dla rodziców i grozić utratą części należnego urlopu. W polskim prawie mamy dwie opcje:

  1. Wniosek o urlop rodzicielski złożony przez matkę do 21 dnia od porodu - czyli w skrócie: mama wnosi o jednorazowy, 32-tygodniowy urlop rodzicielski zaraz po upływie macierzyńskiego. W razie jego przerwania ma możliwość przepisania pozostałej części na tatę. Jeśli tego nie zrobi - należne im tygodnie przepadają,
  2. Wniosek o urlop rodzicielski zostaje złożony później, niż po 21 dniach od porodu - czyli rodzice decydują się na urlop rodzicielski później, na kilka tygodni czy miesięcy po upływie macierzyńskiego. W takim przypadku można zrezygnować z urlopu w każdym momencie, ale po pierwsze - na rezygnację musi zgodzić się pracodawca, a po drugie - jeśli zdecydujemy się na wykorzystanie pozostałej części urlopu w późniejszym terminie, możemy już skorzystać tylko z 16 tygodni, nawet jeśli teoretycznie powinno przysługiwać nam więcej (bo za pierwszym razem wykorzystaliśmy np. tylko 3 tygodnie).

Jak Polska plasuje się na tle innych krajów?

Sytuacja Polski zapewne wielu z Was zaskoczy. W naszym kraju przyzwyczailiśmy się do długich i płatnych urlopów rodzicielskich i bierzemy je za pewnik, podczas gdy na świecie wcale nie są one oczywistością. Weźmy pod lupę Stany Zjednoczone, Wielką Brytanię i Niemcy.

  • Stany Zjednoczone są krajem, którego polityka rodzinna jest jedną z najgorszych - rodzicom przysługuje jedynie 2,8 tygodnia płatnego urlopu rodzicielskiego.
  • W Wielkiej Brytanii rodzice mogą się beztrosko cieszyć nowym potomkiem przez nieco ponad 12 tygodni pełnopłatnego urlopu .
  • W Niemczech jest dużo lepiej - ich polityka zapewnia niemal 43 tygodnie pełnopłatnego urlopu.
  • W Europie góruje Estonia z 85 tygodniami płatnego urlopu.

Polska z 26 tygodniami pełnopłatnego i 26 tygodniami częściowo płatnego urlopu rodzicielskiego wypada dobrze na tle innych krajów i wpasowuje się w tendencję środkowoeuropejską - to w tym rejonie Europy najbardziej dba się o młodych rodziców. Zachęcamy do zerknięcia na bardzo ciekawe porównanie polityki różnych krajów.

Źródło: The Independent

Ściągawka dla rodziców, gotowiec dla pracodawców

Tak sytuacja wygląda w 2018 roku, i na razie w naszym kraju nie zapowiada się na większe zmiany pod kątem urlopu rodzicielskiego. Mamy nadzieję, że nasza ściągawka przyda się przyszłym rodzicom, a ich pracodawców zachęcamy do zerknięcia na program do urlopów Calamari, który umożliwia m.in. ustawienie długości urlopów, jego rodzaju oraz ewentualnego przerwania i przeniesienia na drugiego rodzica. Jeśli zatrudniasz lub planujesz zatrudniać więcej niż 10 pracowników, warto zapoznać się z tego typu narzędziami z odpowiednim wyprzedzeniem.

Wypróbuj za darmo
14 dni testów za darmo bez zobowiązań
Rejestracja nie udała się :( Proszę spróbować ponownie za kilka minut. W razie problemów prosimy o kontakt mailowy.